Javëve të fundit filluan me punë disa nga kandidatët e pranuar në konkurset e shpallura nga Sekretariati për implementimin e marrëveshjes kornizë. Këta ishin me fat, shkaku se akoma kemi prej kolegëve të tyre që kanë statusin e rregulluar të punësimit, prej më shumë se një viti, por edhe më tej bredhin rrugëve me shpresë se një ditë do t’ia fillojnë punës.
Urime për gjithë ata që u punësuan. Me të vërtetë është një privilegj, të themi i madh, marrja e statusit të nëpunësit shtetërorë. Kjo në veçanti do të ishte një privilegj i veçantë nëse si i tillë prezantohesh para ndonjë të huaji, kurse në Maqedoni, kjo do të thotë, ke një rrogë me të cilën mbijeton. Por, populli thotë, më mirë pak se hiç. Ka keq e më keq. Ne jemi të vetëdijshëm, se punësimi në administratën shtetërore është e vetmja shpresë gati se për të gjithë qytetarët e këtij vendi, për shkak se degët tjetra të ekonomisë janë gati se në kolaps.
Problemi i administratës shtetërore është një prej kushteve që prej fillimit ka qenë në shënjestër të faktorëve relevantë ndërkombëtarë, të cilët vazhdimisht kanë kërkuar dhe kërkojnë ndryshime brenda administratës, si psh. departizimin e saj, pastaj, përfaqësimin adekuat, por edhe zvogëlimin e numrit të administratës që paraqet një barrë të rëndë për buxhetin e shtetit.
Sa i përket departizimit, apo zhveshjes së administratës nga përkatësia partiake, mendoj se jemi shumë larg, mos të jem i tepërt por më duket se asnjë shenjë përmirësimi në këtë aspekt nuk është bërë brenda këtyre viteve të kaluar. Edhe më tej deshëm apo nuk deshëm, diku 90 % e të punësuarve në administratën shtetërore dhe atë publike kanë ardhur nëpërmjet rrugëve partiake. Mos të flasim për avancimet brenda administratës, të cilat janë të pamundshme nëse brenda institucionit nuk keni njeri tëndit ministrin, zëvendësin, sekretarin shtetërorë, apo drejtorin, e të gjithë këta të ardhur nëpërmjet rrugëve të njohura nga të gjithë.
Çështja e përfaqësimit adekuat në institucionet shtetërore, edhe më tej ngelet një varrë e hapur. Sivjet do të shënohet edhe 8 vjetori i nënshkrimit të Marrëveshjes së Ohrit, akt ky që obligon institucionet kyçe të respektojnë përfaqësimin adekuat të të gjitha bashkësive që jetojnë në këtë shtet. Përveç përfaqësimit, mos të harrojmë se përfaqësimi i drejtë dhe adekuat nënkupton, përfaqësimin edhe në pozitat udhëheqëse. Ne sot kemi një përmirësim sa i përket numrit të të punësuarve në administratë shtetërore, por, sa i përket pozitave udhëheqëse, punët akoma janë katastrofale. Ne kemi ministri të tëra, ku prej 11 këshilltarëve shtetërore të gjithë janë maqedonas, asnjë shqiptarë apo të ndonjë etnie tjetër, e njëjta vlen edhe në rang sektorësh apo njësish. Shpresojmë që në këtë përvjetor të nënshkrimit të marrëveshjes së Ohrit, dikush të ndalet e të mendojë edhe për këtë punë.
Administrata shtetërore bie në grupin e shfrytëzuesve më të mëdhenj buxhetorë. Po të bëjmë një analizë të administratës brenda këtyre 18 viteve të mëvetsimit të Maqedonisë, do të shohim se secila parti që ka ardhur e ka mbushur administratën me kuadrot e tyre. Tani këtu kemi disa dallime. Njëri më i madhi është se, partitë maqedone, cila do të ketë ardhur ka futur kuadrot e veta, pastaj kur ka ardhur struktura tjetër udhëheqëse, e njëjta ka punësuar anëtarët e vet, pa ndonjë largim të theksuar të kuadrove të partisë oponente. Kurse te partitë shqiptare fatkeqësisht nuk ka qenë ashtu. Me të ardhur në pushtet, njëra prej partive tona, hapin e parë që e ka ndërmarrë ka qenë largimi i të punësuarve nga partia kundërshtare, apo në sistemin mjaftë mirë të njohur, “hjek shqiptarë e shtin shqiptarë”. Si rezultat i kësaj, numri i të punësuarve shqiptarë akoma mbetet nën përqindjen e nevojshme, kurse bashkëqytetarët tanë maqedon, kanë mbushur zyret e ministrive dhe institucioneve tjera. Një fakt i dhimbshëm sipas informatave jozyrtare, flet për një administratë paralele, partiake të VMRO-së ku flitet për një numër prej 40 mijë të punësuar me marrëveshje për punë, si rezultat i realizimit të premtimeve parazgjedhore e që realisht është një ngarkesë tepër e madhe. Bëhet fjalë për punësime të bëra pa ngritur shumë pluhur, kurse, për punësimin e 5 apo 10 shqiptarëve i gjithë shteti çohet në këmbë. Në këtë rast, numri i prezantuar paraqet strukturë pa status të rregulluar pune, apo siç e njohim ne, pa vendim pune, numër ky që ka okupuar zyret e këtyre institucioneve, kurse të punësuarit e tanë, që tani më veç kanë marrë vendimet e tyre për marrëdhënie të rregullta pune, shëtisin zyre më zyre, tavolinë e tavolinë për të gjetur një vend të lirë për të kaluar një ditë pune. Fat në këtë fatkeqësi është periudha e pushimeve ku po ka ndonjë vend ku mund të ulen dhe ta kalojnë ditën, çka do të bëhet prej shtatorit, kur administrata do të kompletohet, mbetet të shihet.
Disa këtu (brenda administratës) i ka kapur një dridhje. Të gjithë e kemi të qartë se numri është rritur së tepërmi dhe se dikush duhet të largohet. Andaj për të ardhur dikush i ri, duhet të lirohet ndonjë vend, kësaj radhe, kam një bindje se nuk do të jenë shqiptarë ata që duhet t’i lirojnë vendet e punës.Dhashtë Zoti të mos jem gabim.
Thursday, August 6, 2009
Saturday, July 11, 2009
ATA JANË TË GJALLË.
...ATA JANË TË GJALLË...
Shiu freskon tokën
Loti freskon mërzinë e nënës
Rihap varrën e pashëruar
Vret dhimbjen, ringjall shpresën
Përkujtomë marrin e botës së “civilizuar”
Përkujtojmë humbjen e përgjithshme të njerëzimit
Ditën e mërzisë dhe përkujtimit
Qetësinë e gjetur të shehidave
Jeta ngritet mbi Srebrenicë nën zërin e hafizave
Dhe krenarinë e trupave të paprishur
Mbi përkujtimin e fëmijëve për baballarët që nuk i panë
Mbi sabrin e nënave që lindin shpresën...
Xhemati vendos trëndafila të freskët mbi varre
Ashtu siç është i freskët kujtimi për shehidat e rënë
Ashtu siç është e freskët vetëdija
për nderin dhe krenarinë që lindi nga gjaku i tyre
(Poezi me rastin e 14 vjetorit të masakrës së Srebrenicës)
11 korrik 2009
Wednesday, June 3, 2009
KRENARIA E HUMBUR
Viti 2001 ishte shumë i rëndësishëm për qytetarët e Republikës së Maqedonisë. Ishte vit ky që solli ndryshime në rrjedhat historike të këtij vendi. Vit që bëri ndryshime rrënjësore në raportet në mes qytetarëve të shtetit, i cili deri atëherë vetëquhej “oazë e paqes”. Vit kur shqiptarët dolën fitimtarë, vit kur kërkesat legjitime për barazi dhe dinjitet kombëtar dhe fetar erdhën në shprehje. Ajo që na bëri të njihemi si fitimtarë dhe të ndjehemi triumfalisht, ishte se këto kërkesa i arritëm me rezistencë të armatosur. Në anën tjetër, popullata maqedonase e këtij vendi, e cila gjithmonë e llogariste veten si “pronarë” i këtij shteti, kurse të gjithë qytetarët tjerë jo maqedonas i konsideronte qytetarë të rendit të dytë, përjetoi një goditje të rëndë në megalomaninë e vet artificialisht të krijuar. Viti 2001 ua “uli veshët” atyre dhe ata e llogaritën këtë si humbje të krenarisë kombëtare. Kështu e llogaritën, sepse filozofia e tyre e ligë thotë se “rritja e të drejtave të tjetrit, automatikisht nënkupton humbje apo zvogëlim të drejtave tona”, gjë që aspak nuk korrespon me teorinë juridike, e as me logjikën e pastër. Të shtyrë nga kjo ide, “pleqësia maqedonase” hartoi një “plan” për kthimin e krenarisë kombëtare. Qarqet akademike të këtij shteti u “zien e përzien” për gjetjen e formulës më të suksesshme për kthimin e krenarisë kombëtare maqedonase, të humbur në vitin 2001.
Por, kush do ta bënte këtë? Normalisht, kjo do të kërkohej nga aktorët politik maqedonas, të cilët do të merrnin fatin e popullit në duart e veta. Megjithatë, për këtë do të duheshin edhe ndihmës shqiptarë, të cilët do ta dërgonin ujin në mulli të tyre. Dhe, për fat të keq, shqiptarët sërish u kapën për grepi, për kushedi të satën herë me radhë, dhe ndodhi ajo që ndodhi. Nuk do të kisha dashur t’i detaizoj me këtë rast të gjitha gjërat dhe sqaroj detajet, sepse besoj që ato janë shumë të njohura për secilin prej nesh. Shumë qartë definohen bartësit e projektit për “kthimin e krenarisë maqedonase”. Por, dihen shumë mirë edhe ndihmuesit e këtij projekti, të cilët e luajtën rolin e tyre për ardhjen e kësaj situate në të cilën aktualisht gjendemi. E keqja e gjithë kësaj ishte se, krejt kjo do të bëhej në dëm tonin dhe do të ndikon në uljen e kredibilitetit tonë ushtarak e politik, si dhe në kthimin tonë, sërish, prej faktorit të rëndësishëm në vend, në qytetarë të pa rëndësishëm dhe të rendit të dytë. Po, ne vërtetë e fituam luftën e vitit 2001, por e humbëm paqen pastaj. Humbëm në materializimin e kërkesave tona dhe kredinë e fituar me gjak e “shitëm” për pesë pare. Ishte marrëveshja e Ohrit që në mënyrë indirekte vendosi për avancimin e të drejtave të shqiptarëve, e që, fatkeqësisht, u bënë dhe po bëhen interpretime e interpretime të panumërta të saj. Kujt po i teket po jep koment për të dhe po sjell vendime kinse në favor të implementimit të drejtë të kësaj marrëveshje me karakter ndërkombëtar. Andaj, pasi gjërat nuk po funksionojnë, është e logjikshme që të kërkohet zgjidhje e re. Më të zëshëm, sikur që edhe duhet të jetë, janë opozita. Ata po kërkojnë marrëveshje të re shqiptaro-maqedonase. Fillimisht prefekti i Gostivarit elaboroi kërkesën për ndryshimin e kushtetutës dhe vendosjen e raporteve të reja, të barabarta, mes shqiptarëve dhe maqedonasve, e pastaj edhe PDSH-ja doli me propozim për një “marrëveshje të re” shqiptaro-maqedonase. Të gjithë jemi dakord se marrëveshja e Ohrit nuk e dha efektin e pritur. Edhe pse “në letër” ishte krejt në rregull. Madje, ndoshta edhe në praktikë do të ishte e tillë, sikur ne shqiptarët të dinim t’i shfrytëzonim favoret e kësaj marrëveshje, e cila kishte garanci ndërkombëtare.
Me siguri të plotë e them se, as Gruevski, as Branki, nuk do të mundnin ta sjellin pozitën shqiptare këtu ku është sot. Por, pasi kjo nuk u arrit, pasi këtë nuk ditëm ta bëjmë apo ta realizojmë, tash po kërkojmë “marrëveshje të re”. Dikur moti një mik imi më dha një definicion shumë praktik për politikën. Tha: “Politika është ‘pazar’ (treg)”. Fillimisht më habiti, mirëpo kur vazhdoi më tutje me sqarimin e tij dhe tha se, “në politikë, aq sa ke para, aq mund të blesh, sikur në treg”, gjë që plotësisht është në pajtim me funksionimin praktikë të politikës. Ndërsa ne, kam përshtypjen, po thërrasim për marrëveshje të re, pa menduar fare se sa e kemi “pazarin”, sa mund të shitet “malli jonë” (oferta jonë), e pse jo, edhe sa është disponuar pala tjetër për një “pazarllëk” të tillë?
Në vitin 2001 ishim shumë të fortë dhe i detyruam bashkëqytetarët tanë maqedonas ta bëjnë atë që më së paku donin ta bëjnë. “Duke iu dridhur dora”, ata nënshkruan ndryshimet kushtetuese dhe avancimin e të drejtave të shqiptarëve. Atëherë i ulëm në bisedime, se ishin kohëra tjera. Por, sa do të arrijmë t’i ulim “sot”, kjo është një pikëpyetje e madhe. Apo, ndoshta edhe do t’i ulim, por kush më garanton mua, si qytetar i këtij shteti, se ata që do ta arrij në një marrëveshje të re, do të jenë të aftë ta materializojnë të njëjtën dhe nuk do të dështojnë për interesa të ngushta partiake, sikur herën e parë? Pastaj, lehtë do të mund të vinte deri te marrëveshja e tillë me maqedonasit, por, para marrëveshjes shqiptaromaqedonase, ju lutem, do të na duhej fillimisht një marrëveshje shqiptaro-shqiptare. “Të ulemi në sofrën kombëtare njëherë, para se të dalim në atë ndërkombëtare”.
Por, kush do ta bënte këtë? Normalisht, kjo do të kërkohej nga aktorët politik maqedonas, të cilët do të merrnin fatin e popullit në duart e veta. Megjithatë, për këtë do të duheshin edhe ndihmës shqiptarë, të cilët do ta dërgonin ujin në mulli të tyre. Dhe, për fat të keq, shqiptarët sërish u kapën për grepi, për kushedi të satën herë me radhë, dhe ndodhi ajo që ndodhi. Nuk do të kisha dashur t’i detaizoj me këtë rast të gjitha gjërat dhe sqaroj detajet, sepse besoj që ato janë shumë të njohura për secilin prej nesh. Shumë qartë definohen bartësit e projektit për “kthimin e krenarisë maqedonase”. Por, dihen shumë mirë edhe ndihmuesit e këtij projekti, të cilët e luajtën rolin e tyre për ardhjen e kësaj situate në të cilën aktualisht gjendemi. E keqja e gjithë kësaj ishte se, krejt kjo do të bëhej në dëm tonin dhe do të ndikon në uljen e kredibilitetit tonë ushtarak e politik, si dhe në kthimin tonë, sërish, prej faktorit të rëndësishëm në vend, në qytetarë të pa rëndësishëm dhe të rendit të dytë. Po, ne vërtetë e fituam luftën e vitit 2001, por e humbëm paqen pastaj. Humbëm në materializimin e kërkesave tona dhe kredinë e fituar me gjak e “shitëm” për pesë pare. Ishte marrëveshja e Ohrit që në mënyrë indirekte vendosi për avancimin e të drejtave të shqiptarëve, e që, fatkeqësisht, u bënë dhe po bëhen interpretime e interpretime të panumërta të saj. Kujt po i teket po jep koment për të dhe po sjell vendime kinse në favor të implementimit të drejtë të kësaj marrëveshje me karakter ndërkombëtar. Andaj, pasi gjërat nuk po funksionojnë, është e logjikshme që të kërkohet zgjidhje e re. Më të zëshëm, sikur që edhe duhet të jetë, janë opozita. Ata po kërkojnë marrëveshje të re shqiptaro-maqedonase. Fillimisht prefekti i Gostivarit elaboroi kërkesën për ndryshimin e kushtetutës dhe vendosjen e raporteve të reja, të barabarta, mes shqiptarëve dhe maqedonasve, e pastaj edhe PDSH-ja doli me propozim për një “marrëveshje të re” shqiptaro-maqedonase. Të gjithë jemi dakord se marrëveshja e Ohrit nuk e dha efektin e pritur. Edhe pse “në letër” ishte krejt në rregull. Madje, ndoshta edhe në praktikë do të ishte e tillë, sikur ne shqiptarët të dinim t’i shfrytëzonim favoret e kësaj marrëveshje, e cila kishte garanci ndërkombëtare.
Me siguri të plotë e them se, as Gruevski, as Branki, nuk do të mundnin ta sjellin pozitën shqiptare këtu ku është sot. Por, pasi kjo nuk u arrit, pasi këtë nuk ditëm ta bëjmë apo ta realizojmë, tash po kërkojmë “marrëveshje të re”. Dikur moti një mik imi më dha një definicion shumë praktik për politikën. Tha: “Politika është ‘pazar’ (treg)”. Fillimisht më habiti, mirëpo kur vazhdoi më tutje me sqarimin e tij dhe tha se, “në politikë, aq sa ke para, aq mund të blesh, sikur në treg”, gjë që plotësisht është në pajtim me funksionimin praktikë të politikës. Ndërsa ne, kam përshtypjen, po thërrasim për marrëveshje të re, pa menduar fare se sa e kemi “pazarin”, sa mund të shitet “malli jonë” (oferta jonë), e pse jo, edhe sa është disponuar pala tjetër për një “pazarllëk” të tillë?
Në vitin 2001 ishim shumë të fortë dhe i detyruam bashkëqytetarët tanë maqedonas ta bëjnë atë që më së paku donin ta bëjnë. “Duke iu dridhur dora”, ata nënshkruan ndryshimet kushtetuese dhe avancimin e të drejtave të shqiptarëve. Atëherë i ulëm në bisedime, se ishin kohëra tjera. Por, sa do të arrijmë t’i ulim “sot”, kjo është një pikëpyetje e madhe. Apo, ndoshta edhe do t’i ulim, por kush më garanton mua, si qytetar i këtij shteti, se ata që do ta arrij në një marrëveshje të re, do të jenë të aftë ta materializojnë të njëjtën dhe nuk do të dështojnë për interesa të ngushta partiake, sikur herën e parë? Pastaj, lehtë do të mund të vinte deri te marrëveshja e tillë me maqedonasit, por, para marrëveshjes shqiptaromaqedonase, ju lutem, do të na duhej fillimisht një marrëveshje shqiptaro-shqiptare. “Të ulemi në sofrën kombëtare njëherë, para se të dalim në atë ndërkombëtare”.
Monday, March 30, 2009
Maqedonia, kishat dhe kryqet
Me kushtetutën e saj, Maqedonia definohet si shtet laik, shtet që pranon ekzistimin e bashkësive fetare, por si institucione të ndara prej shtetit.
Mirëpo edhe përkundër këtij orientimi dhe këtyre dispozitave, në masë të madhe është vërejtur favorizimi i kishës ortodokse maqedone, në krahasim me Bashkësinë islame të Maqedonisë dhe kishave tjera ekzistuese. Kjo është vërejtur edhe në aspekt të kthimit të pronave, por edhe me beneficione të tjera.
Kjo padrejtësi dhe ky mos konstruktivitet më tepër është vërejtur kur në pushtet kanë qenë djathtistët e VMRO-DPMNE-së të cilët edhe kanë orientim demokristian. Fati i tyre “i mirë” për ta avancuar idenë e tyre ortodokse- maqedone, ka qenë se gjithmonë gjatë qeverisjes së tyre, si partner qeveritar në bllokun shqiptar kanë pasur të bëjnë me parti me prapavijë laike. Parti këto to daluara dhe të bazuara në ideologët e tyre me bindje marksisto-leniniste e më vonë të transferuara në nacionaliste e integraliste ku aspak nuk është shprehur interesim për bindjet dhe interesin fetar të elektoratit të tyre edhe pse dihet shumë mirë se votat i kanë marrur prej një popullate 99,9 % myslimane, ku përveç kësaj për dallim prej bashkatdhetarëve në trojeve tjera etnike shqiptare si Shqipëri dhe Kosovë, dallohet për lidhje më të fortë me fenë.
Blloku maqedon aspak nuk heziton në projektet e tyre të qarta për ndërtimin e identitetit të tyre të ri, të bazuar në antikvitetin dhe fenë e tyre ortodokse. Sa i përket anës maqedone, kjo aspak nuk duhet të na brengosë, sepse sipas gjitha normave fetaro-morale dhe demokratike secili ka të drejtë ta ketë besimin dhe fenë e vet. Por kur kjo përdoret nga politika si mjet për të abuzuar dhe dëmtuar fatin e tjetërkujt atëherë situata ndryshon.
Shumë të freskëta i kemi rastet e vënies së kryqit gjigant në Vodno të Shkupit (i ndërtuar dhe i mirëmbajtur nga buxheti i shtetit), pastaj edhe shumë kryqe tjera nëpër gjithë Maqedoninë, vënien e kryqeve mbi objektet e arkitekturës islame në Maqedoni, si në sahat kullat e Manastirit dhe Prilepit, pastaj, zvarritja e procesit të kthyerjes së pronave të Bashkësisë Islame të Maqedonisë dhe kulmi ishte javën e kaluar ku u vë gurëthemeli i objektit të filarmonisë mbi themelet e xhamisë në Shkup. Kjo është një sulm i rënd për gjithë komunitetin mysliman në Maqedoni. Këto hapa të qeverisë vërtetojnë ekzistimin e një gjenocidi dhe fashizmi kulturorë dhe fetarë që zhvillohet ndaj shqiptarëve të Maqedonisë. Përkundër kësaj reagimet e shqiptarëve janë të shurdhëta. Ndoshta kjo është si rezultat i mungesës së kulturës demokratike, reagimit dhe protestave në vendin tonë, ku besoj se është një fenomen që duhet gradualisht të kultivohet, pastaj mos interesimi i partive politike me hallet dhe problemet reale të popullatës së tyre, e gjithashtu edhe terri informativ i krijuar nga qeveria duke futur nën ombrellë të saj shumicën e mediumeve më të mëdha.
Jemi dëshmitarë të vështirësive të mëdha për marrjen e lejeve të ndërtimit të objekteve islame nëpër qytetet e RM-së, ku nevoja është mjaftë e madhe, ku po e theksojmë kërkohet vetëm LEJE e jo edhe buxhet prej shtetit të cilin asnjëherë nuk e kemi pasur. Në rastin tjetër, qeveria çdo ditë vendos gurthemele, por edhe ngrit kisha dhe objekte të kultit ortodoks anë e kënd RM-së të cilat ndërtohen me buxhet të shtetit dhe komunave përkatëse.
“Kryqëzata” e nisur nga qeveria vikendin që shkoi solli edhe pasojat e para. Konflikti i shkaktuar në qendër të Shkupit, e si shkak ishte (mos)ndërtimi i kishës në qendër të kryeqytetit. Kjo protestë u zhvillua nga një grup studentësh maqedon, të cilët reagojnë kundër prishjes dhe abuzimit të planit urbanistik të kryeqytetit por në veçanti ngufatjes së sheshit më të madh në Maqedoni ku është në projekt ndërtimi i një kishe. Kjo edhe më tepër argumenton politikën dhe arrogancën kishtare të qeverisë në fjalë (ku dihet shumë mirë se në afërsi të sheshit të Shkupit, në distancë prej 500 metrave ekzistojnë më veç dy kisha tjera të ndërtuara, kjo do të jetë e treta nëse ndërtohet). Protestuesit u rrahën nga kundër protestuesit që sipas gjitha gjasave ishin organizuar nga partia maqedone në pushtet, edhe atë para syve të policisë. Përveç kësaj kundër studentëve të fakultetit arkitektonik do të ngritën edhe procedura disiplinore (sipas MPB-së)
Aspak dhe asgjë nuk shikohet kur është në pyetje ndërtimi i kishave dhe kryqeve, kurse për kërkesat e shqiptarëve qofshin ato edhe më të voglat paraqiten me qindra e mijëra probleme deri te realizimi i tyre. Kryeministri dhe qeveria janë bërë të shurdhërt në kërkesën e shqiptarëve dhe myslimanëve për një objekt shumë të rëndësishëm për historinë tonë, si xhamia e rrënuar e njohur me emrin Xhamia Burmali dhe e zhdukur nga po ai shesh ku sot duan të ndërtojnë kishë të pa ekzistueshme më parë, ndërsa kërkesa për xhaminë që ka qenë aty është ngatërruar në labirinthet burokratike të qeverisë, apo dikush dëshiron të aktrojë rolin të shurdhërit.
Mendojmë se si shkaktarë kryesorë të kësaj situate janë partitë politike shqiptare të cilat aspak nuk kanë shprehur interes për këto gjëra. Duke ia lënë hapur hapësirën bllokut maqedon për të vepruar në këtë fushë, duke mos kërkuar proporcionalitetin në veprim sikur se edhe në shumë fushat dhe lëmit tjera, por bile në disa raste edhe duke ndihmuar projektet e tilla të qeverisë maqedone. Shkaktar tjetër që vlen të përmendet është edhe mungesa e kulturës demokratike të popullata shqiptare në Maqedoni. Ne jemi dëshmitarë se askush nuk e ngrit zërin për gjëra të tilla. Deri sa maqedonët për një problem tepër banal, paralizojnë të gjithë Shkupin me protestat e tyre para qeverisë, një gjë e tillë për ne shqiptarët nuk ekziston. Shkaktar tjetër është edhe Bashkësia Fetare Islame në Maqedoni, ku e paralizuar nga problemet e saja të brendshme aspak nuk gjen kohë, mënyrë dhe arsye për ta ngritur zërin ashtu si duhet kur bëhet fjalë për interesat e myslimanëve në Maqedoni. Sepse me një deklaratë për shtyp apo protestë publike nuk mbarojnë punët, sidomos kur ke të bësh me një shtet ku nuk njeh demokraci, nuk njeh tolerancë fetare dhe është tepër arrogant në veprim. Kjo nuk duhet të kuptohet si mbjellje e urrejtjes ndërfetare, sepse kjo është në kundërshtim edhe me normat fetare islame të cilat i ndjekim, por jemi kundër ngritjes së fatit të një grupi në shpinë të grupit tjetër.
Ne shpresojmë që partitë politike të vetëdijesohen dhe të jenë aty ku janë edhe problemet e elektoratit të tyre sepse aty është edhe interesi i popullit, kuptohet nëse dëshirojnë të mbesin si të tilla dhe nëse duan që dikush t’i votojë. Gjithashtu kërkojmë edhe nga subjektet joqeveritare, të gjitha organizatat dhe shoqatat qytetare si ato vendore, por edhe ato të huaja që veprojnë me Maqedoni që të vetëdijesohen dhe të ngrisin zërin ndaj këtyre hapave dhe kësaj politike adoleshente të qeverisë. Lusim Zotin që edhe Bashkësia Islame në Maqedoni, t’i marrë këmbët e veta edhe njëherë e përgjithmonë të mësohet të mendojë dhe veprojë vet. Të dal nga pozita e inferioritetit dhe t’iu tregojë të gjithëve se nuk është qiraxhi në këtë shtet, por edhe të zhvishet nga këmishat partiake të cilat vetëm se e kanë vjelur, dëmtuar dhe shfrytëzuar për interesat e veta, sepse kapitali që posedon në vete është shumë i madh dhe me peshë por edhe atë se pas vete ka zërin e afërsisht gjysmës së popullatës së përgjithshme të Republikës së Maqedonisë.
Mirëpo edhe përkundër këtij orientimi dhe këtyre dispozitave, në masë të madhe është vërejtur favorizimi i kishës ortodokse maqedone, në krahasim me Bashkësinë islame të Maqedonisë dhe kishave tjera ekzistuese. Kjo është vërejtur edhe në aspekt të kthimit të pronave, por edhe me beneficione të tjera.
Kjo padrejtësi dhe ky mos konstruktivitet më tepër është vërejtur kur në pushtet kanë qenë djathtistët e VMRO-DPMNE-së të cilët edhe kanë orientim demokristian. Fati i tyre “i mirë” për ta avancuar idenë e tyre ortodokse- maqedone, ka qenë se gjithmonë gjatë qeverisjes së tyre, si partner qeveritar në bllokun shqiptar kanë pasur të bëjnë me parti me prapavijë laike. Parti këto to daluara dhe të bazuara në ideologët e tyre me bindje marksisto-leniniste e më vonë të transferuara në nacionaliste e integraliste ku aspak nuk është shprehur interesim për bindjet dhe interesin fetar të elektoratit të tyre edhe pse dihet shumë mirë se votat i kanë marrur prej një popullate 99,9 % myslimane, ku përveç kësaj për dallim prej bashkatdhetarëve në trojeve tjera etnike shqiptare si Shqipëri dhe Kosovë, dallohet për lidhje më të fortë me fenë.
Blloku maqedon aspak nuk heziton në projektet e tyre të qarta për ndërtimin e identitetit të tyre të ri, të bazuar në antikvitetin dhe fenë e tyre ortodokse. Sa i përket anës maqedone, kjo aspak nuk duhet të na brengosë, sepse sipas gjitha normave fetaro-morale dhe demokratike secili ka të drejtë ta ketë besimin dhe fenë e vet. Por kur kjo përdoret nga politika si mjet për të abuzuar dhe dëmtuar fatin e tjetërkujt atëherë situata ndryshon.
Shumë të freskëta i kemi rastet e vënies së kryqit gjigant në Vodno të Shkupit (i ndërtuar dhe i mirëmbajtur nga buxheti i shtetit), pastaj edhe shumë kryqe tjera nëpër gjithë Maqedoninë, vënien e kryqeve mbi objektet e arkitekturës islame në Maqedoni, si në sahat kullat e Manastirit dhe Prilepit, pastaj, zvarritja e procesit të kthyerjes së pronave të Bashkësisë Islame të Maqedonisë dhe kulmi ishte javën e kaluar ku u vë gurëthemeli i objektit të filarmonisë mbi themelet e xhamisë në Shkup. Kjo është një sulm i rënd për gjithë komunitetin mysliman në Maqedoni. Këto hapa të qeverisë vërtetojnë ekzistimin e një gjenocidi dhe fashizmi kulturorë dhe fetarë që zhvillohet ndaj shqiptarëve të Maqedonisë. Përkundër kësaj reagimet e shqiptarëve janë të shurdhëta. Ndoshta kjo është si rezultat i mungesës së kulturës demokratike, reagimit dhe protestave në vendin tonë, ku besoj se është një fenomen që duhet gradualisht të kultivohet, pastaj mos interesimi i partive politike me hallet dhe problemet reale të popullatës së tyre, e gjithashtu edhe terri informativ i krijuar nga qeveria duke futur nën ombrellë të saj shumicën e mediumeve më të mëdha.
Jemi dëshmitarë të vështirësive të mëdha për marrjen e lejeve të ndërtimit të objekteve islame nëpër qytetet e RM-së, ku nevoja është mjaftë e madhe, ku po e theksojmë kërkohet vetëm LEJE e jo edhe buxhet prej shtetit të cilin asnjëherë nuk e kemi pasur. Në rastin tjetër, qeveria çdo ditë vendos gurthemele, por edhe ngrit kisha dhe objekte të kultit ortodoks anë e kënd RM-së të cilat ndërtohen me buxhet të shtetit dhe komunave përkatëse.
“Kryqëzata” e nisur nga qeveria vikendin që shkoi solli edhe pasojat e para. Konflikti i shkaktuar në qendër të Shkupit, e si shkak ishte (mos)ndërtimi i kishës në qendër të kryeqytetit. Kjo protestë u zhvillua nga një grup studentësh maqedon, të cilët reagojnë kundër prishjes dhe abuzimit të planit urbanistik të kryeqytetit por në veçanti ngufatjes së sheshit më të madh në Maqedoni ku është në projekt ndërtimi i një kishe. Kjo edhe më tepër argumenton politikën dhe arrogancën kishtare të qeverisë në fjalë (ku dihet shumë mirë se në afërsi të sheshit të Shkupit, në distancë prej 500 metrave ekzistojnë më veç dy kisha tjera të ndërtuara, kjo do të jetë e treta nëse ndërtohet). Protestuesit u rrahën nga kundër protestuesit që sipas gjitha gjasave ishin organizuar nga partia maqedone në pushtet, edhe atë para syve të policisë. Përveç kësaj kundër studentëve të fakultetit arkitektonik do të ngritën edhe procedura disiplinore (sipas MPB-së)
Aspak dhe asgjë nuk shikohet kur është në pyetje ndërtimi i kishave dhe kryqeve, kurse për kërkesat e shqiptarëve qofshin ato edhe më të voglat paraqiten me qindra e mijëra probleme deri te realizimi i tyre. Kryeministri dhe qeveria janë bërë të shurdhërt në kërkesën e shqiptarëve dhe myslimanëve për një objekt shumë të rëndësishëm për historinë tonë, si xhamia e rrënuar e njohur me emrin Xhamia Burmali dhe e zhdukur nga po ai shesh ku sot duan të ndërtojnë kishë të pa ekzistueshme më parë, ndërsa kërkesa për xhaminë që ka qenë aty është ngatërruar në labirinthet burokratike të qeverisë, apo dikush dëshiron të aktrojë rolin të shurdhërit.
Mendojmë se si shkaktarë kryesorë të kësaj situate janë partitë politike shqiptare të cilat aspak nuk kanë shprehur interes për këto gjëra. Duke ia lënë hapur hapësirën bllokut maqedon për të vepruar në këtë fushë, duke mos kërkuar proporcionalitetin në veprim sikur se edhe në shumë fushat dhe lëmit tjera, por bile në disa raste edhe duke ndihmuar projektet e tilla të qeverisë maqedone. Shkaktar tjetër që vlen të përmendet është edhe mungesa e kulturës demokratike të popullata shqiptare në Maqedoni. Ne jemi dëshmitarë se askush nuk e ngrit zërin për gjëra të tilla. Deri sa maqedonët për një problem tepër banal, paralizojnë të gjithë Shkupin me protestat e tyre para qeverisë, një gjë e tillë për ne shqiptarët nuk ekziston. Shkaktar tjetër është edhe Bashkësia Fetare Islame në Maqedoni, ku e paralizuar nga problemet e saja të brendshme aspak nuk gjen kohë, mënyrë dhe arsye për ta ngritur zërin ashtu si duhet kur bëhet fjalë për interesat e myslimanëve në Maqedoni. Sepse me një deklaratë për shtyp apo protestë publike nuk mbarojnë punët, sidomos kur ke të bësh me një shtet ku nuk njeh demokraci, nuk njeh tolerancë fetare dhe është tepër arrogant në veprim. Kjo nuk duhet të kuptohet si mbjellje e urrejtjes ndërfetare, sepse kjo është në kundërshtim edhe me normat fetare islame të cilat i ndjekim, por jemi kundër ngritjes së fatit të një grupi në shpinë të grupit tjetër.
Ne shpresojmë që partitë politike të vetëdijesohen dhe të jenë aty ku janë edhe problemet e elektoratit të tyre sepse aty është edhe interesi i popullit, kuptohet nëse dëshirojnë të mbesin si të tilla dhe nëse duan që dikush t’i votojë. Gjithashtu kërkojmë edhe nga subjektet joqeveritare, të gjitha organizatat dhe shoqatat qytetare si ato vendore, por edhe ato të huaja që veprojnë me Maqedoni që të vetëdijesohen dhe të ngrisin zërin ndaj këtyre hapave dhe kësaj politike adoleshente të qeverisë. Lusim Zotin që edhe Bashkësia Islame në Maqedoni, t’i marrë këmbët e veta edhe njëherë e përgjithmonë të mësohet të mendojë dhe veprojë vet. Të dal nga pozita e inferioritetit dhe t’iu tregojë të gjithëve se nuk është qiraxhi në këtë shtet, por edhe të zhvishet nga këmishat partiake të cilat vetëm se e kanë vjelur, dëmtuar dhe shfrytëzuar për interesat e veta, sepse kapitali që posedon në vete është shumë i madh dhe me peshë por edhe atë se pas vete ka zërin e afërsisht gjysmës së popullatës së përgjithshme të Republikës së Maqedonisë.
Tuesday, February 24, 2009
Dëshmia
Dëshmia
më vlon barku nga gëzimi
emocionet kaplojnë trupin e shpirtin
djaloshi belbëzon me gojë
deklaron dëshminë
beson të vërtetën
mirë se erdhe në grupin e të shpëtuarve
vëllau im i ri
më vlon barku nga gëzimi
emocionet kaplojnë trupin e shpirtin
djaloshi belbëzon me gojë
deklaron dëshminë
beson të vërtetën
mirë se erdhe në grupin e të shpëtuarve
vëllau im i ri
Wednesday, February 18, 2009
GARA MES KONCEPTEVE DHE GARA MES INATEVE
Zgjedhjet e ardhshme presidenciale dhe ato lokale në Maqedoni janë një sfidë e radhës. Kësaj radhe, qytetarët e Maqedonisë do t’ia japin mandatin presidentit të katërt me radhë. Qytetarët nëpërmjet zgjedhjeve të drejtpërdrejta dhe demokratike do të vendosin se cili nga kandidatët e mundshëm për herë të parë do t’a ushtrojë postin e burrit të shtetit të RM-së për pesë vitet e ardhshme.
Në të njëjtën kohë do të zhvillohen edhe zgjedhjet lokale, që edhe përkundër rëndësisë së madhe që kanë këto zgjedhje, si rezultat i decentralizimit të pushtetit në Maqedoni, për momentin janë në plan të dytë nga mediumet dhe publiku i gjërë i RM-së.
Në këto zgjedhje lokale, secila parti si ato më të mëdha, por edhe ato më të voglat kanë nxjerrur listat për këshilltarë komunal, e më pak për kryetarë komune (duke qenë në dijeni me kapacitetin e tyre politik). Blloku i partive shqiptare pritet të dal fitues në komunat me shumicë shqiptare, me kusht që ndarja e votave të shqiptarëve të mos kontribuojë në fitoren e ndonjë kandidati maqedon apo të ndonjë nacionaliteti tjetër. Shpresojmë që deri te kjo e fundit të mos vijë.
Zgjedhjet presidenciale paraqesin një fenomen në vete, sa ju përket risive që do t’i sjellin. Edhe pse RM-ja është një shtet relativisht i ri, i dalur nga shpërbërja e RFS të Jugosllavisë, ka një traditë të hidhur sa i përket presidentit të shtetit. Presidenti i parë Kiro Gligorov, gjatë ushtrimit të mandatit të tij të dytë në vitin 1995 përjetoi një atentat ku, pak mungoi që ta humb jetën. Fatkeqësinë më të madhe e përjetoi presidenti i dytë Boris Trajkovski, i cili humbi jetën në fatkeqësinë ajrore me aeroplanin e tij presidencial në vitin 2004. Për t’u theksuar është “mbijetesa” e presidenti aktual Branko Çërvenkovski që e kaloi mandatin e tij pa një “therrë në këmbë” (kjo vlen deri në kohën kur po punohet ky shkrim, sepse nuk e dimë se çka do të ndodh deri në zgjedhjen e presidentit të ri), por edhe ky u diskreditua nga sulmet e mëdha që i koncentroi partia oponente VMRO-DPMNE (e ndihmuar shumë në këtë rast nga disa parti shqiptare) kështu që, duke qenë në dijeni për rejtingun e tij të dobët nuk u kandidua për rizgjedhje.
Në zgjedhjet presidenciale në RM-së rregullisht janë kandiduar edhe kandidatë shqiptarë, të cilën deri më sot asnjëherë nuk kanë arritur ta kalojnë raundin e parë të zgjedhjeve presidenciale.
Në këto zgjedhje, për herë të parë do të kandidojnë tre kandidat shqiptarë (kishte edhe disa tjerë që paraqitën kandidaturat, por nuk arritën të bëjnë mbledhjen e nevojshme të nënshkrimeve për t’a legjitimuar kandidimin e tyre), përballë katër kandidatëve maqedon. Gjithashtu në këto zgjedhje, për herë të parë një femër kandidohet për kryetar(e) të shtetit. Bëhet fjalë për Mirushe Hoxha-n e propozuar nga PDSH-ja, e cila do të garojë për t’i marrë votat e elektoratit shqiptarë së bashku me Agron Buxhakun e BDI-së dhe Imer Selmanin e DR-së.
Risitë e këtyre zgjedhjeve nuk mbarojnë këtu. Sa i përket bllokut maqedon, për herë të parë do të kemi ballafaqim konceptesh. Kryesisht këtë konfrontim do t’a bëjmë dy kandidatët të cilët sipas anketave kanë gjasa më të mëdha të fitojnë. Për herë të parë në Maqedoni do të konfrontohen jo vetëm kandidati i VMRO-DPMNE-së me atë të LSDM-së, por edhe identitetit maqedon. Në këto zgjedhje, në garë është vënë edhe ideja e indetitetit maqedon, edhe atë, nga njëra anë ajo e maqedonasve antikë, kurse nga tjetra ajo sllave. Më saktësisht, njëri nga kandidatët mbron origjinën antike të maqedonëve të RM-së, kurse tjetri thirret dhe e mbështet origjinën sllave të maqedonëve të këtij shteti.
Deri sa maqedonët kanë dy opsione për të zgjedhur, shqiptarët nuk kanë asnjë. Sepse asnjëri prej kandidatëve tanë nuk paraqet ndonjë koncept apo ide të caktuar politike, përveç retorikës më veç mirë të njohur me akuzat e ndërsjella dhe për problemet e vjetra dhe të pazgjidhura që po na ndjekin prej mëvetësimit të këtij shteti.
Fillimisht u prezantua ideja për një kandidat të vetëm shqiptarë në zgjedhjet presidenciale, që do të paraqiste një pamje krejt tjetër të këtyre zgjedhjeve dhe që zgjoi një interes të veçantë tek popullata shqiptare në RM. Koncentrimi i gjithë elektoratit shqiptarë në një vend, do të linte hapur mundësinë e kalimit të kandidatin shqiptarë në rrethin e dytë duke e pasur parasysh faktin se dalja e elektoratit maqedon në zgjedhjet presidenciale është në rënie të vazhdueshme, por në të njëjtën kohë edhe ndarjen e votave të trupit votues maqedon në disa kandidatë do të rriste shanset e kandidatit shqiptarë për të arritur kalimin në rrethin e dytë të zgjedhjeve.
Përveç këtij lajmi, kishte edhe propozime dhe oferta për pazarllëqe të shumta politike, mes tjerash edhe përkrahja e shqiptarëve për kandidatin e VMRO-DPMNE-s qysh në raundin e parë të zgjedhjeve e si kompensim në zgjedhjet e ardhshme presidenciale të vitit 2014 këta të fundit të përkrahin kandidatin shqiptarë për president të shtetit. Kjo ishte një matematikë vështirë e arritshme, por, sipas gjitha gjasave ishte vetëm një “balon provues” për të matur disponimin dhe pulsin e faktorëve relevant në RM.
Kjo ashtu sikur edhe pritej, nuk u arrit. Tash mbetet që partitë politike ta acarojnë sa të jetë e mundur më shumë elektorati shqiptarë, ku secila parti të mbledh sa më shumë vota që në raundin e dytë të bëj pazar me ndonjërin nga dy kandidatët maqedon. Përveç kësaj normalisht do të matet edhe rejtingu që partitë shqiptare gëzojnë në elektoratin e RM-së.
Duke e shikuar dhe analizuar realisht situatën aktuale që po mbizotëron në taborin politik shqiptarë në Maqedoni, kryetar shqiptarë të RM-së jo që mund të kemi në vitin 2014 po as në 2040 e ndoshta edhe në vitin 2400... Me inate dhe mungesë të koncepteve të qarta për interesat e shqiptarëve në Maqedoni do të mbesim edhe gjatë kohë vetëm makineri votuese dhe mjet për t’ia (pa)mundësuar kryetarllëkun dhe beneficionet tjera njërit nga blloqet maqedone. Vallë, a veç për këtë të gjë jemi në këtë shtet, apo kemi edhe interesa më të mëdha?
Tuesday, February 10, 2009
PËRJETIMI
ZVARRITEM GJURMËVE TË HISTORISË
ATJE KU EDHE U BË
PËRPIQEM TË SHIJOJ ÇDO THËRMI
TË ASAJ LAVDIE ABSOLUTE
QË VAZHDON TË SHËNDRRIT BOTËN
DERI NË AMSHIM
06.12.2008 ora 19:33
ATJE KU EDHE U BË
PËRPIQEM TË SHIJOJ ÇDO THËRMI
TË ASAJ LAVDIE ABSOLUTE
QË VAZHDON TË SHËNDRRIT BOTËN
DERI NË AMSHIM
06.12.2008 ora 19:33
Subscribe to:
Posts (Atom)
herë